Kennisimplementatie - Kan de revalidant al naar huis?

Kan de revalidant al naar huis?

De Back Home-steuntakenlijst getoetst in de praktijk

Marije Holstege, senior onderzoeker binnen GRZPLUS

Wineke Snel, adviseur kwaliteit en beleid bij Vivium Naarderheem

Marieke Geerars, fysiotherapeut bij AxionContinu

Helpt de Back Home-steuntakenlijst verpleegkundigen om beter te signaleren of een revalidant naar huis kan? En kan de vragenlijst ervoor zorgen dat GRZ-cliënten intensiever betrokken raken bij hun eigen revalidatie? Marije Holstege, senior onderzoeker binnen GRZPLUS, Wineke Snel, adviseur kwaliteit en beleid bij Vivium Naarderheem, en Marieke Geerars, fysiotherapeut bij AxionContinu, vertellen over de eerste resultaten van het onderzoek waarmee ‘hun’ themagroep Revalidatie in 2019 startte.

“Hebben revalidanten ’s avonds en ’s nachts weinig hulp nodig, dan is klinische opname misschien niet meer nodig.”

Tijdens haar promotietraject verdiepte Marije zich al in de Back Home-steuntakenlijst die toetst of mensen het leven thuis weer kunnen oppakken: “Fysiotherapeut Eduard Bakkers viel het op dat sommige revalidanten nog in zijn verpleeghuis verbleven, terwijl ze met de juiste ondersteuning al naar huis hadden gekund. De steuntakenlijst die hij ontwikkelde, helpt bij de vroegsignalering. Hebben revalidanten ’s avonds en ’s nachts weinig hulp nodig, dan is klinische opname misschien niet meer nodig.” Uit Marijes onderzoek blijkt dat de steuntakenlijst leidt tot een kortere opnameduur, mits er geen woningaanpassingen nodig zijn.

“Opvallend is dat de steuntakenlijst nooit verder is ingezet of doorontwikkeld in de praktijk. Vanuit een onderlinge samenwerking tussen de universitaire netwerken pakken wij dit nu met de themagroep Revalidatie op. Enerzijds kijken we hoe we de steuntakenlijst zo kunnen maken dat deze voor verpleegkundigen toepasbaar is voor ontslagsignalering. Anderzijds willen we met de steuntakenlijst ook de eigen regie van de revalidant bevorderen. Wat heeft iemand nodig voor ontslag?”

“Soms denken familieleden dat hun naaste al naar huis kan. De checklist maakt inzichtelijk hoe zwaar het kan zijn voor de mantelzorger.”

Waardevol meetinstrument

Binnen AxionContinu gingen al 18 medewerkers met de lijst aan de slag. Marieke: “De lijst raakt steeds meer geïmplementeerd, maar de verpleging trekt nog niet automatisch aan de bel in het multidisciplinair overleg, als iemand volgens de steuntakenlijst naar huis kan. Dat vraagt nog om enige emancipatie.” De lijst bewijst ook zijn dienst in de gesprekken met familieleden. “Soms denken zij dat hun naaste al naar huis kan. De checklist maakt inzichtelijk hoe zwaar het kan zijn voor de mantelzorger.”

De steuntakenlijst is ook een waardevol instrument voor arts en therapeut, vindt Marieke. “Zij zijn betrokken bij de ontslagbeslissing, maar zijn ’s avonds en ’s nachts vaak niet aanwezig. Overdag kan iemand misschien wel de overstap van bed naar rolstoel maken, maar hoe gaat die overstap als iemand slaapdronken is? Zoiets komt niet naar voren uit de Barthel-index en andere meetinstrumenten.”

“Het is belangrijk om de kennis van universiteiten en de knowhow van verschillende verpleeghuizen met elkaar te delen.”

Back Home-vragen voor zelfmanagement

Binnen Vivium Naarderheem richtte het onderzoek zich op het gebruik van Back Home bij de bevordering van zelfmanagement. Wineke: “Wij hebben de vragen uit de lijst tijdens een groepstherapie naar voren laten komen. Dat was een leuke ervaring. Cliënten deelden tips met elkaar, bijvoorbeeld over de maaltijdbereiding. Ook dachten ze allemaal actief na over hoe ze straks thuis kunnen functioneren en waarbij zij hulp nodig hebben.”

AxionContinu paste de steuntakenlijst toe in zelfmanagementgesprekken met revalidanten die een beroerte (CVA) hadden doorgemaakt. Marieke: “Hoewel we de gesprekken individueel aangingen, bleek de lijst niet altijd toepasbaar. Voor sommige CVA-revalidanten was het te confronterend om te zien wat zij allemaal nog niet konden. Alleen bij mensen die hun eigen situatie goed konden overzien, werkte de lijst goed. Op de COPD-afdeling leek toepassing van de lijst dan ook nuttiger. Voor andere doelgroepen zoeken we het nog uit.”

Kennis delen

Marije, Wineke en Marieke zijn enthousiast over de onderzoeksresultaten tot nu toe. Wineke: “Dankzij UNO-VUmc en de samenwerking tussen de universitaire netwerken komen de wetenschap en de praktijk van het verpleeghuis dichter bij elkaar. Het is belangrijk om de kennis van universiteiten en de knowhow van verschillende verpleeghuizen met elkaar te delen. Binnen de themagroep Revalidatie hebben we echt de ruimte om kennis en ervaringen uit te wisselen. Vanuit verschillende organisaties schuiven mensen met verschillende functies aan. Dat zorgt voor een breder perspectief.”

Volgens Marije is het nu zaak dat de onderzoeksresultaten de weg naar de praktijk vinden. De eerste stap maakte het drietal met hun workshop tijdens het congres van Kennisnetwerk CVA NL. De themagroep Revalidatie is daarnaast bezig met een factsheet voor professionals.